شهر بابل مثل بسياري از شهرهاي ايران در سالهاي اخير انگار پوست انداخته و چهره عوض كرده است. رشد عمودي و افقي گستره ي شهر با روشهاي نسنجيده، ساخت خيابانهاي عريض و طويل، پاساژ و آپارتمان سازي ها، بسياري از روستاها و شهركهاي حاشيه ي شهر مانند موزيرج، اوشيب، خورشيدكلا، حمزه كلا، اميركلا و ... را به شهر وصل كرده است.
بابل به شهري تبديل شده كه هويت آن ميان كهنه و نو و گذشته و حال سرگشته است.
با عبور از خيابانها ، ديگر آن چهره ي اصيل و قديمي شهر را نمي توان ديد، مگر اينكه از لابه لاي رديف خانه ها و فروشگاهها و از گذري باريك ، ناگهان گلدسته مسجدي، تكيهاي قديمي و يا پوشش گنبد حمامي و يا نماي آجري خانه اي تكيده رخ بنمايد.
سيماي همگون و دلنشين بافت قديمي شهر با هجوم نوسازان و نوسازي بي رحمانه دگرگون شد. در گذشته "محلّه" چون سلّولي بود در تكوين و تكامل اندام شهر. به گفتهي دكتر جعفر نياكي شايد در آغاز، افراد يك قوم يا قبيله و يا شبكه هاي خويشاوند در يك "محلّه"با حفظ همبستگي هاي داخلي كنار هم زندگي مي كردند. اين همبستگي با ايجاد تعلّقات مشترك و پيوندهاي عاطفي و رواني همراه بوده است. ساكنان يك محلّه چه فقير و چه غني بدون تفكيك طبقاتي در جوار هم زندگي مي كردند. برخي از محلّه هاي قديمي تر با كوچه هاي تو در تو، نيمه تاريك و پيچ درپيچ به محلّه ي مجاور وصل مي شدند. بي مناسبت نيست كه نام برخي از محلّه هاي معروف را ذكر كنم:
چهارشنبه پيش ـ آستانه پيش ـ پل پيش ـ دبّاغخانه پيش ـ سرحمّام (ميرزا يوسف)ـ چپق حمّام سرـ بيجن حمّام سرـ طوقداربن ـ اوجابن ـ برج بن ـ افرا دارِ بن ـ نقيب كلاـ آهنگركلا ـ قصّاب كلا ـ حمزه كلاـ كاسه گر محلّه ـ حصيرفروشان، شمشيرگرمحلّه، ابومحلّه، زرگرمحلّه، استرآبادي محلّه، رودگرمحلّه، لُر محلّه، ميان كتي، قاضي كتي، درزي كتي، درويش تاج الدّين، درويش خيل، بيدآباد، بي سر تكيه، مسجد جامع، سيّد جلال، مرادبيك، پيرعلم، گلشن، پنجشنبه بازارقديم (ملك تنگه) ...
و اكنون با توسعه ي شهر، محلّه ها يكي پس از ديگري بي هويت مي شوند.
با انبوه سازي، درخت و درختچه، گل و گياه، اين جلوه هاي زيبا و پرطراوت حيات از حياط خانه ها محو و نابود شده و جاي آنها را پاركينگ اتومبيل و تأسيسات حرارتي گرفته است.
***
روند نوسازي به حريم بناهاي تاريخي نيز كشانده شد. بي توجّه به اينكه بناهاي تاريخي ميراث به جا مانده از گذشتگان ما بخشي از تاريخ، هويت و شناسنامه ي شهر به شمار مي رود.
آستانه يكي از محلّه هايي است كه از اين تهاجم سخت آسيب ديده است. ايجاد ساختمانهاي بد قواره در جوار امامزاده قاسم، اين ابَر نشانه ي تاريخي شهر با صدها سال قدمت را با كج سليقگي دگرگون كرده و با تحميل كاربري ها تازه و شلوغي هاي ناخواسته ، جلال و جبروت اين اثر كم نظير را كاسته است.
